ทำให้ อ่านง่าย ขึ้น ให้คนอ่านรู้เรื่อง หน้าที่ของบรรณาธิการเพื่อเชื่อมโลกการบินสู่มือนักอ่านทั่วไป

ภารกิจที่สำคัญอย่างหนึ่งของบรรณาธิการหนังสือคือการพัฒนาสิ่งที่นักเขียนต้องการสื่อสารให้มีคุณค่ามากขึ้นและนำเสนอคุณค่านั้นออกไปให้กับผู้อ่าน

ผมในฐานะบรรณาธิการได้รับต้นฉบับหนึ่งมาจากบรรณาธิการบริหารสำนักพิมพ์ DOT 
“พี่ว่าต้องชื่อประมาณ ‘จิตวิทยาการตัดสินใจของนักบิน’ ลองดูว่าจะทำยังไงต่อ”

เมื่อผมได้อ่านต้นฉบับดังกล่าวก็รู้สึกได้เลยว่า “นี่มันของดี!”
ขณะเดียวกันก็กังวลเรื่องความเฉพาะทางของเนื้อหาในบริบทการบินที่อาจเข้าใจยากสำหรับคนที่ไม่ได้ทำงานสายนี้

ขั้นตอนแรกสุดจึงเป็นการพูดคุยกับนักเขียนเพื่อทำให้มองเห็น ‘หน้าตา’ ของผู้อ่านให้ตรงกัน ซึ่งแน่นอนว่าเราไม่ได้จะทำหนังสือสำหรับคนที่เป็นนักบินมืออาชีพ แต่ต้องการบอกเล่าเรื่องราวจิตวิทยาในมุมของบริบทการบินนี้ให้กับ ‘ทุกคน’ ไม่ว่าจะประกอบอาชีพอะไรได้อ่าน

ดังนั้น ภารกิจสำคัญคือการทำให้หนังสือเล่มนี้ ‘อ่านง่าย’ และดีพอที่จะรักษาสารที่นักเขียนต้องการจะสื่อไว้ได้อย่างครบถ้วน ซึ่งไม่ใช่แค่กับปรับระดับของภาษาหรือเปลี่ยนคำศัพท์ที่ใช้ แต่เป็นการลงลึกไปในส่วนที่ต้องอธิบายและตัดในส่วนที่เกิน เพื่อให้ผู้อ่านสามารถโฟกัสไปที่จุดเดียว 

โชคดี (หรืออาจต้องใช้คำว่า…เป็นโอกาสที่เหมาะสมลงตัว) ที่ผมไม่ได้เป็น ‘นักบิน’ หรือเคยเรียนการบินมาก่อน ผมจึงสามารถ ‘แทน’ ตนเองให้เป็นนักอ่านทั่วไปได้อย่างเต็มที่

“อันนี้หมายความว่าอะไรครับ”
“คำนี้เฉพาะทางมาก ไม่เคยได้ยินเลยครับ”
“คำนี้เคยได้ยิน แต่ไม่เคยรู้ความหมาย ต้องอธิบายเพิ่มครับ”
“เนื้อหาส่วนนี้ทั้งหมด ไม่เข้าใจเลย อยากให้ช่วยเขียนใหม่ครับ!”

ประโยคเหล่านี้คือบทสนทนาปกติที่ผมคุยกับนักเขียนตลอดช่วงเวลาในการขัดเกลาต้นฉบับ
เราปรับกันครั้งแล้ว…ครั้งเล่า ทำงานกันถึง 4 ดราฟต์เป็นอย่างน้อย กว่าจะได้ต้นฉบับที่ ‘อ่านง่าย’ อย่างที่เราต้องการ โดยยังคงรักษาสาระสำคัญที่ต้องการนำเสนอไว้ได้ครบถ้วน และแน่นอนว่าพวกเราทำให้น่าสนใจขึ้นกว่าเดิมด้วย

‘คุณค่า’ ที่บรรณาธิการบริหาร สำนักพิมพ์ DOT มองเห็นในทีแรก ส่งต่อให้ผมในฐานะบรรณาธิการเล่มรับไม้ต่อ และได้ลงมือเจียรนัยร่วมกันกับนักเขียน จนได้ออกมาเป็นหนังสือ ‘จิตวิทยาการตัดสินใจแบบนักบิน’ โดยที่ผมขอเปลี่ยนชื่อจากเดิม (จิตวิทยาการตัดสินใจ ‘ของ’ นักบิน) แค่คำเดียว 

การ ‘อ่านง่าย’ ของหนังสือเล่มนี้ เป็นส่วนสำคัญที่ได้ทลายกำแพงที่ขวางกั้นระหว่างผู้อ่านและคุณค่าของหนังสือ เป็นหนึ่งในวิธีการสำคัญที่สามารถ ‘นำเสนอคุณค่า’ ไปสู่มือผู้อ่านได้มากและกว้างขึ้น

ขอบอกว่า ‘ไม่ง่าย’ เลย

เขียนโดย: ภูธิชย์ อรัญพูล บรรณาธิการหนังสือ ‘จิตวิทยาการตัดสินใจแบบนักบิน’ สำนักพิมพ์ DOT

>ช้อปหนังสือ จิตวิทยาการตัดสินใจแบบนักบิน<